Openen

Alvorens een Champagnefles te openen moet het verpakkingsmateriaal worden verwijderd (niet te veel, alleen kurk en muselet moeten vrij komen) en de muselet worden opengedraaid  (6 halve slagen). In de horeca wil men de folie nog wel eens om de kurk laten zitten. Ik ben hier op tegen omdat je dan het dopje onder het ijzerwerk niet kan zien. Bovendien kan je dan niet goed anticiperen op het kurkeffect bij het openen.

Als je de fles met de hand gaat openen houd je de fles onder een hoek van 45 graden van je af, waarbij je natuurlijk niet richt op je tafeldame, het schilderij van Monet of de lokale kristallen kroonluchter. De truc is om de kurk zodanig uit de fles te krijgen dat een licht sissend geluid hoorbaar is. De handigste methode is om de fles (dus niet de kurk) zachtjes iets te draaien en daarna tegen te houden. Plop is absoluut fout. De Kurk wegschieten is leuk maar ook fout, dan gaat immers de kostbare koolzuur verloren bij het wegschieten. Mocht de fles te veel geschud zijn tijdens transport of iets dergelijks dan kan je er niet om heen dat de Champagne spontaan uit de fles komt. Daarvoor heb je natuurlijk de glazen bij de hand. Hierdoor gaat zo min mogelijk goddelijke vocht verloren.

Een alternatieve, maar zeker geen mindere methode, is het openen van een Champagnefles met een Sabel. Hierbij wordt de fles voorbereid en wordt met een Sabel de kop, inclusief de kurk, van de hals van de fles geslagen. Dit fenomeen noemt men sabreren. Voor een uitgebreide beschrijving hoe je moet sabreren verwijs ik naar betreffende pagina's hierover.  Als erkend Chevalier bij de Confrérie du Sabre d'Or vind ik dit natuurlijk de enige juiste methode om een fles Champagne te openen :-)

Glazen koelen?

In sommige duurdere ouderwetse restaurants (old school) wil men nog wel eens glazen serveren met ijs erin. Het verhaal dat er dan bij wordt verteld is dat het glas daardoor op dezelfde temperatuur wordt gebracht als de Champagne alvorens er ingeschonken wordt. De bedoeling is dat het ijs uit het glas in de ijsemmer wordt gegooid en vervolgens de Champagne wordt ingeschonken. Dit is natuurlijk heel leuk om te doen en het zal de beginner imponeren. Bovenstaand verhaal gaat echter niet meer op.

Vroeger toen de glazen nog dikwandig waren had deze truc wellicht nog zin. Tegenwoordig is het niet meer nodig, tenzij men geen echte of goedkope Champagneglazen gebruikt. Bij gebruik van overdadig veel ijs kan het zelfs zo zijn dat de Champagne nog iets in het glas afkoelt. Dat is natuurlijk helemaal niet de bedoeling als je net met bloed, zweet en tranen ervoor heb gezorgd dat de fles op 8 graden word geserveerd.

Inschenken

Als je gaat inschenken leg je eerst de doek in je handen in het verlengde van je hand. Dan houd je , door de doek heen je duim in de ziel van de fles en schenk je vanuit  de pols in Het etiket wordt daarbij altijd naar boven gehouden. Hou nooit de doek om de fles als je aan het inschenken bent. Dan kan men immers het etiket niet meer zien. Ook moet je niet de hals van de fles afdrogen met de doek. Je kan je afvragen, waar is die doek dan wel voor: Welnu, die is om druppels op te vangen die aan de fles blijven plakken als je hem uit de koeler haalt.  Druppelvangers die om de hals geschoven worden, zilver of niet, zijn derhalve niet nodig bij Champagne. Je moet gewoon netjes inschenken en vooral geen lekkende flessen  boven het decolleté van de dames houden. Naar ik me heb laten vertellen wordt koud water in de “cleavage” niet op prijs gesteld.

Laten proeven

Als eerste vraag je wie de Champagne wil proeven. Deze persoon serveer je een glas dat je voor een kwart vult. Het inschenken van een glas doe je overigens door de fles en de doek aan de achterzijde, met de duim in de holte vast te houden, het glas schuin te houden en de Champagne er zachtjes, tegen de zijkant van het glas, in te laten lopen. Dit teneinde de bubblies niet te laten vervliegen tijdens het inschenken. Daarnaast voorkom je dat je er een zooitje van maakt omdat het glas overloopt als je te wild doet. De fles mag het glas eigenlijk nooit raken,  ik ken echter weinig mensen die dit kunstje machtig zijn.

Uitserveren

Als de Champagne goedgekeurd is serveer je eerst de andere gasten, dan schenk je je eigen glas in en tenslotte het glas van de "proever". Een normaal glas wordt voor 3/4 gevuld  (dus niet tot net onder de rand). Schenk altijd in over de rechter schouder van je gasten. Nooit over de tafel heen inschenken.

Glazen bijschenken?

Over het bijvullen van glazen zijn de meningen verdeeld. Sommigen beweren dat het glas eerst helemaal leeggedronken moet zijn alvorens je mag bijvullen. De diepere achtergrond van deze wijsheid is dat je de gast dan niet in verlegenheid brengt als deze niets meer wenst te drinken. Men kan dan gewoon een restje in het glas laten staan. Ikzelf schenk vrolijk bij, ook al zijn de glazen nog niet leeg. Voordeel hiervan is dat de snelle drinkers niet zo opvallen, immers iedereen heeft altijd een redelijk vol glas voor zich staan.

In restaurants word dezelfde methode toegepast, maar dan wel om een andere reden: de consumptie stijgt drastisch. De echt ervaren restaurantvlerk zorgt er natuurlijk voor dat de fles net leeg is voordat het glas van degene die de Champagne heeft besteld wordt bijgevuld. Geheid wordt er dan nog om een tweede (of derde) gevraagd. Vriendelijk is dit niet, commercieel handig? Wellicht wel.

Als je de fles voor langere tijd (langer dan 45 minuten) geopend wilt bewaren met behoud van de bubbels dan is het aanbevelenswaardig om een stopper te gebruiken. De betere stopper sluit de fles bijna net zo goed af als de kurk. Met een goede stopper kan je een Champagne twee dagen goed houden, alhoewel de Champagne ook op de derde dag ook nog wel te drinken is. Er doen verhalen de rondte dat een zilveren lepel in de hals hangen ook werkt. Ik heb hier zelf nog geen goede ervaring mee gehad. Wat wel aardig werkt (voor korter dan 24 uur) zijn de vacuvin dopjes, zij het dat deze de fles eerst vacuüm zuigen en er derhalve meer bubbels verloren gaan dan bij gebruik van een stopper..     

Fles leeg?

Als de fles leeg is dan spreid je de nog opgevouwen Champagnedoek over de koeler en daar leg je de fles dan horizontaal op, etiket naar boven. Is effies oefenen maar wel een mooi gezicht en zeker een stijlvol gebaar. De betere bediening zal naar je toekomen en vragen of alles naar wens is geweest en of er nog een nieuwe fles moet komen. Nooit of te nimmer zet je een fles op zijn kop in de koeler (zoals men met wijn pleegt te doen). Dit uit respect voor de maker.

Niet doen...

Champagneglazen mogen niet in de afwasmachine of in ruim sop gewassen worden. Hierdoor blijven altijd zeepresten achter op het glas waardoor de Champagne de volgende keer acuut neerslaat. Je zult je vast wel de recepties herinneren waar je met een dode Champagne hebt gestaan. Dit heeft hoogstwaarschijnlijk niet aan de Champagne gelegen maar aan de wijze waarop het glas is schoongemaakt. Heb je toch gebruik gemaakt van de afwasmachine bewerk de glazen dan voor. Dit kan heel eenvoudig door een snufje zout in het glas te doen en een beetje lauw water. Dan een minuutje goed schudden met de hand op de opening en daarna de inhoud weggooien. Aansluitend met een zachte droge theedoek de glazen afdrogen en oppoetsen. Probeer contact tussen de vingers en de binnenzijde van het glas te vermijden. Het vet van de vingers heeft hetzelfde effect als afwasmiddel.

Mocht het ooit voorkomen dat je de fles Champagne vergeten bent uit de vriezer te halen (en zeg niet dat dit nooit gebeurt..) dan is de kans groot dat de Champagne bevroren is. Het beste kan je dan een nieuwe fles pakken en het bevroren exemplaar langzaam in de koelkast laten "opwarmen". Als je de fles te snel “opwarmt” dan is het gevaar niet denkbeeldig dat de kurk er af schiet.