De gemiddelde kwaliteit van druiven worden bepaald door o.a. de volgende factoren:
- De ligging van de wijngaard t.o.v. de zon. Het beste is dat de
druiven 's ochtends veel zonlicht krijgen maar op het heetst van de dag
niet al te veel (maar ook niet te weinig)
- De hellingshoek van de wijngaard. De helling mag, voor de lichtinval niet vlak zijn maar ook niet te steil.
- De samenstelling van de bodem. Sommige druivensoorten doen het
beter op een bepaalde ondergrond dan andere. Minerale bestanddelen
moeten in een juiste hoeveelheid aanwezig zijn.
- De bodem moet flink poreus maar ook weer niet te poreus
zijn; de druivenranken moeten net voldoende water en voedingsstoffen
uit de grond krijgen.
Een aantal statistisch ingestelde types zijn begin 1900 al druiven
proevende, grondmonster borende en zon-metende door de streek getrokken
en hebben een classificatie aangebracht in de wijngaarden. Als alle
factoren mee zitten dan krijgt de wijngaard de score 100%. Men heeft
het dan over Grand Cru-wijngaarden.
Het is allemaal best wel complex en daarom wordt in het normale
taalgebruik van alles en nog wat door elkaar gegooid. Men heeft het
over Grand Cru-druiven terwijl men druiven die afkomstig zijn van een
wijngaard die is gekwalificeerd als Grand Cru bedoelt. Er zijn ook
lieden die het over de streek of Grand Cru plaats hebben, welnu zo'n
streek of plaats bestaat dus niet. Er zijn wel plekken (bijvoorbeeld
aan de noordoost en de zuidoost kant van de Montagne de Reims) waar
veel wijngaarden liggen die de Grand Cru-classificatie hebben gekregen.
Nb. Grappig genoeg gaat de TGV normaliter recht door Frankrijk maar
hij gaat ,toevalligerwijs, net om de grand cru- wijngaarden in de
Champagne heen. Het gerucht gaat dat de Franse spoorwegen 10 Miljoen
Euro per hectare moest betalen om de wijnboeren uit te kopen om hun
treinlijntje van Parijs naar Reims te leggen. Da's nog eens wat anders
dan de Betuwelijn.
Om dit stukje leesbaar te houden doe ik
vrolijk aan de cru vervuiling mee en zal het dus ook over Grand-Cru
druiven en Grand-Cru plaatsen gaan hebben.
De basiskwaliteit
van de wijngaarden wordt uitgedrukt in een percentages en om het voor
ons makkelijk te maken, hebben ze een aantal percentages weer
gegroepeerd in zgn. cru's:
- Grand cru (100%)
- Premier cru (90 - 99%)
- Other cru (tot 89%)
Wijngaarden die geclassificeerd zijn als Grand Cru-wijngaarden
leveren in theorie betere druiven dan de Premier Cru wijngaarden. Als
een Champagne gemaakt wordt van Grand Cru of Premier Cru- druiven dan
is dit vaak verwerkt in de naam van de Champagne. (Bijv.: Cuvé Brut
Premier)
Let wel op: Premier Cru zegt nog niet zo veel, je moet eigenlijk
weten uit welk dorp (of nog liever: van welke wijngaard) de druiven
komen. Er is echt een behoorlijk verschil tussen 99% cru en 90% cru. De
druiven die geclassificeerd zijn als Cru Normal zijn de minste van de
drie. Je komt deze met name (maar niet alleen) in goedkopere Champagnes
tegen.
Om het maar eens makkelijk te maken: Bij de meeste
grote merken (zoals Roederer Cristal of Krug) vermeldt men niet op de
fles dat men alleen maar Grand Cru druiven gebruikt. Je hoort eigenlijk
te weten dat ze van Grand Cru druiven gemaakt zijn.
De
Champagneregio is onderverdeeld in Marne, Aisne en Aube (zie regio).
Als vuistregel kan je stellen dat de druiven uit de Aube van een
mindere kwaliteit zijn dan die uit Aisne en Marne. Geen enkele van de
grote jongens gebruikt druiven uit de Aube voor zijn goede Champagnes.
Druiven uit andere streken kan je ook ook voor bubbels gebruiken, dan
mogen de bubbels echter geen Champagne of methode Champenoise (ja zelfs
dat niet) heten.
|
Cru |
Perc. |
Aantal Plaatsen |
Aantal Producenten |
|
Grand-cru |
100% |
17 |
635 |
|
|
|
|
|
|
Premier-cru |
99% |
2 |
33 |
|
|
95% |
10 |
281 |
|
|
94% |
6 |
168 |
|
|
93% |
5 |
102 |
|
|
90% |
17 |
268 |
|
|
40 |
852 |
|
|
|
|
|
|
Cru-Normal |
89% |
6 |
194 |
|
|
88% |
5 |
205 |
|
|
87% |
16 |
110 |
|
|
86% |
27 |
203 |
|
|
85% |
38 |
308 |
|
|
84% |
39 |
315 |
|
|
83% |
27 |
146 |
|
|
82% |
13 |
11 |
|
|
80% |
101 |
615 |
|
|
|
272 |
2107 |
|
|
|
|
|
|
Totaal |
|
329 |
3594 |
Voor de liefhebber is er een overzicht van alle dorpen in de Champagnestreek en
de gemiddelde basiskwaliteit (cru) van de wijngaarden rondom dat dorp.
Let op: Per dorp kan de kwaliteit tussen de druivensoorten verschillen.
Dit overzicht is met name handig als je een onbekende campagne hebt
maar je weet wel uit welke plaats deze komt. Je moet echter wel een
ontzettende kluns zijn wil je van pemier-cru 95% druiven een slechte
Champagne kunnen maken
Als je een Blanc-de-Blancs tegen komt uit een dorp dat niet in de
lijst van Champagne dorpen staat dan is het dus geen Champagne (geloof
mij maar). Een aantal andere lieden vinden het stoer om Reims op hun
etiket te zetten omdat ze daar een postbus hebben. Denk nou niet dat er
in de parken van Reims hele goede druiven groeien... Er zijn maar 17
dorpen met Grand Cru wijngaarden en 635 producenten die puur Grand Cru
Champagnes maken. Ook zijn er maar 40 dorpen met Premier Cru
wijngaarden (totaal 852 producenten)
Nog een hele leuke truuk
wordt uitgehaald door producenten die een paar wijngaarden in de Grand
Cru hebben en de druiven ervan vrolijk mixen met Premier Cru of zelfs
other cru-druiven. In hun glossy folders laten zij natuurlijk zien in
welke Grand Cru-gebieden zij hun wijngaarden hebben maar zij vergeten
erbij te zeggen dat 80% van de druiven elders vandaan komt. Het zal je
verbazen hoeveel grote en bekende huizen aan deze truc meedoen.
Eerlijkheidshalve moet ik er wel bij zeggen dat de paradepaardjes van
die huizen natuurlijk wel alleen maar van hun grand cru-druiven zijn
gemaakt, en dat proef (cq. betaal) je dan ook...
Oh ja: Als er op een etiket een naam staat dan is dit de naam van
het dorp waar de producent is gevestigd. Er is echter geen garantie dat
hij zijn druiven niet bij de buurman betrekt die een stuk mindere
kwaliteit wijngaard heeft. Hij mag dan officieel echter niet de cru
benaming van zijn eigen dorp gebruiken. Niemand houdt hem echter tegen
om te melden dat hij "uit La Misère, 100% Grand-Cru" komt.